(Mời bạn bắt đầu cuốn sách Yêu Thương Như Một Lối Sống tại đây)

Quý thính giả thân mến,

Hơn hai ngàn năm trước (đó là hai ngàn năm trước khi có sự gấp rút của các máy fax, điện thoại đi động và internet), triết gia Hy-lạp Socrates đã cảnh báo “Hãy thận trọng đối với sự son sẻ của một đời sống bận rộn.” Chúng ta có thể cho rằng mình có quá ít thời giờ hoặc tiền bạc để giúp đỡ người khác. Chúng ta thường lý luận: tôi sẽ tham gia nếu tôi có thể, nhưng vì tôi không thể, nên tôi sẽ đóng góp cho công tác từ thiện. Việc đóng góp cho hội từ thiện thật ra là một hành động nhân ái và đôi khi đây có thể là điều tốt nhất chúng ta có thể làm, nhưng thêm vào đó, chúng ta còn có khả năng để tăng trưởng khi chính bản thân chúng ta bày tỏ những biểu hiện của lòng nhân ái, tử tế trong đời sống mỗi ngày.

Khi sự tử tế trở thành một phần tự nhiên của đời sống mình, chúng ta không cần dừng lại để suy nghĩ về việc liệu nó có xứng đáng hay không. Tất cả chúng ta đều có những khả năng và cơ hội khác nhau. Sự thách thức là làm sao chúng ta có thể sử dụng kiến thức và kỹ năng mình có để đáp ứng nhu cầu của những người quanh mình. Cuộc sống của chúng ta có thể hoàn thành nhiều việc tốt đẹp hơn biết bao nếu như chúng ta xem con người quan trọng hơn là chiếc đồng hồ!

Tuần trước, Phát Thanh Hy Vọng đã tạm biệt quý thính giả với câu hỏi: chúng ta nuôi dưỡng cái tôi đích thực như thế nào? Chúng ta kinh nghiệm một sự thay đổi thái độ ra sao để cho chúng ta có thể sẵn sàng tử tế với người khác ngay cả khi họ là những người xa lạ hoặc (thậm chí còn khó khăn hơn) khi chúng ta biết rõ họ và họ đối xử với chúng ta cay nghiệt?

Hầu hết chúng ta sẽ thừa nhận rằng nếu chúng ta muốn trở thành những người tử tế đích thực, chúng ta cần từng trải một sự thay đổi thái độ. Cái tôi giả dối của lối sống tự cho mình là trung tâm nói “Tôi sẽ tử tế với bạn nếu bạn sẽ tử tế với tôi.” Cái tôi chân thật của tình yêu đích thực nói, “Tôi sẽ tử tế với bạn cho dù bạn đối xử với tôi ra sao đi nữa.”

Sự Tử Tế Thay Đổi Con Người

Jake và Connie đã có một cuộc hôn nhân không vững chắc. Jake đi nhiều nơi vì công việc làm của anh và hiếm khi rảnh rỗi để giúp đỡ các con mình. Connie than phiền, và Jake trở nên phòng thủ. Trong khi đó, sự tranh đấu liên tục của Connie với căn bệnh tâm thần trở nên ngày càng tồi tệ hơn. Nhiều lúc cô ấy không thể đi làm vào buổi sáng hay đưa bọn trẻ đến trường. Khi Connie trở nên yếu hơn và cần có Jake trong nhà ngày càng nhiều hơn, thái độ của anh đối với gia đình dần dà bắt đầu thay đổi. Anh giảm bớt công việc trong công ty mình để có thể ở nhà thường xuyên hơn, và anh đã quyết định nhìn xem những điều mà sự tử tế hơn là sự vị kỷ có thể thực hiện được.

Anh nói, “Tôi đã thấy rõ rằng tôi là người đang có sức lực nhất để năng nổ hoạt động trong gia đình mình. Tôi sẽ làm mọi việc có thể được để phục vụ họ và thôi lo lắng về việc vợ còn tôi có đang làm tôi hài lòng hay không. Đây là loại quan hệ một số người bỏ quên, nhưng tôi không dành thời gian để suy nghĩ về điều đó. Tôi muốn giặt giũ quần áo, rửa chén bát, giúp bọn trẻ làm bài tập về nhà của chúng. Tôi không ngồi ì ra đấy suy nghĩ về những điều họ không đang làm cho tôi.”

Nếu không có sự thay đổi trong thái độ, Jake có thể bị cám dỗ để bỏ cuộc. Nhưng anh ta đang chọn bày tỏ tình yêu chân thật trong những hoàn cảnh khó khăn nhất, tin rằng sự tử tế đem lại sự chữa lành. Và anh đang bắt đầu nhìn thấy sự tử tế của mình thay đổi cả gia đình. Connie cười nhiều hơn và có thêm sức lực để quan tâm đến cuộc sống của người khác. Con cái họ đang lớn lên nhờ vào sự ổn định tại gia đình và giữa cha mẹ chúng bớt đi thái độ thù địch với nhau. Jake đã không biết trước liệu anh sẽ nhìn thấy bất cứ sự thay đổi nào trong gia đình khi chọn sự tử tế thấy cho sự giận dữ, nhưng anh biết rằng chỉ tình yêu bền vững mới có tiềm năng nối kết gia đình anh lại với nhau.

Mục tiêu của chúng ta là không bao giờ sử dụng sự tử tế để vận động người khác. Nhưng khi chúng ta nhìn thấy một hành động tử tế có thể thay đổi một người như thế nào - làm cho một thợ máy xe hơi mệt nhoài mỉm cười hay làm dịu đi sự căng thẳng của một ông chủ khắt khe - chúng ta trở nên nôn nóng hơn để cư xử tử tế với người khác.

Trên bình diện toàn cầu, lịch sử dạy chúng ta sự tử tế, hơn là sự thù địch, có thể làm vững mạnh các quốc gia như thế nào. Chẳng hạn như trong vài năm qua, trại cải tạo Vịnh Guantanamo đã từng thu hút biết bao sự tranh cãi. Sự tranh luận xoay quanh các phương pháp để thẩm vấn những người nước ngoài bị tạm giữ do tình nghi là có dính líu tới Taliban hay al-Qaeda. Tuy nhiên, sau nhiều năm áp dụng các phương pháp thẩm vấn khắt khe hơn, các viên chức tìm thấy rằng “phần lớn hiệu quả chúng tôi nhìn thấy qua thời gian [về mặt tập trung trí tuệ] đến từ tính chất của lòng nhân ái hay sự tử tế của con người.” Khi những người thẩm vấn dành thời gian để có được sự tôn trọng của một tù nhân và “tiếp cận đối tượng trong một cách thức thân thiện và thiết thực,” họ rất có khả năng thu thập những thông tin cần thiết. Chúng ta không bao giờ có thể đánh giá thấp ảnh hưởng của lòng tử tế nơi con người.

Mặc Lấy Sự Tử Tế

Bước thứ nhì trong việc thay đổi thái độ của chúng ta là việc nhận thức rõ rằng mỗi người trong chúng ta có khả năng để bày tỏ sự tử tế như là một lối sống. Một trong những người đàn ông tử tế nhất tôi đã từng gặp có lần đã bảo tôi “Mỗi sáng tôi mang kính, mặc quần dài, áo sơ mi và áo khoác vào rồi đội mũ lên đầu. Kế đó tôi hình đung chính mình đang khoác lên người chiếc áo choàng tử tế. Tôi quấn nó quanh mình và cầu xin là tôi sẽ có ảnh hưởng đến người khác qua sự tử tế của mình ngày hôm nay.” Người đàn ông này đã ảnh hưởng đến đời sống của hàng trăm người. Ông làm sạch các bãi cỏ cho những người hàng xóm bị bệnh, cào lá trong vườn cho những người già, tặng các băng bài giảng và biếu sách cho những người mà ông nghĩ là sẽ lắng nghe hoặc sẽ đọc, và trả tiền chi phí trại cho các trẻ em nghèo thiếu. Khi ông qua đời, lễ tang của ông kéo dài trên ba giờ vì nhiều người từ mọi tầng lớp xã hội đều đứng lên để chia sẻ về những việc làm tử tế của ông mà họ đã từng chứng kiến trước đó.

Khi chúng ta khoác trên người sự tử tế như một phần trong trang phục của mình, chúng ta không dừng lại để suy nghĩ về việc liệu chúng ta có sẽ tử tế trong một số tình huống nào đó chăng. Cho dù chúng ta đi đâu thì sự tử tế vẫn là người bạn đồng hành thường xuyên của chúng ta.

Có lần tôi xem một cuộc phỏng vấn trên ti-vi với một phụ nữ vừa ra khỏi một cuộc hôn nhân bị lạm dụng khủng khiếp. Khi người phỏng vấn hỏi bà là đã tiếp tục tồn tại ra sao, bà nói rằng đôi khi chỉ cần có ai đó mỉm cười với bà trong hiệu tạp phẩm để giúp bà vượt qua ngày hôm ấy.

Dù cho tính cách, thói quên, hay quá khứ của chúng ta như thế nào đi nữa, mỗi chúng ta có vô số dịp tiện mỗi ngày để cư xử tử tế với người khác trên điện thoại, tại văn phòng, và trong gia đình. Khi chúng ta hình đung chính mình mặc lấy sự tử tế mỗi ngày, ai biết được mình có thể thấy đổi những đời sống nào?

Khi Sự Tử Tế Bị Khước Từ

Lãnh vực thứ ba của một thái độ được thấy đổi là việc nhận thức rõ rằng trách nhiệm của chúng ta không phải là làm cho người ta tích cực đáp ứng với những sự bày tỏ lòng tử tế của mình. Mỗi chúng ta đều có khả năng nhận lãnh và đáp lại tình yêu - hoặc khước từ tình yêu của người khác dành cho mình. Khi một người khước từ sự tử tế của chúng ta, chúng ta dễ dàng rụt lại hay tức giận. Nhưng người ta được tự do để chấp nhận sự tử tế với lòng biết ơn hoặc xoay khỏi nó, kiện cáo chúng ta vì những động cơ vị kỷ, hoặc đáp lại với những sự biểu lộ của lòng tử tế. Thái độ đáp ứng của họ nằm ngoài sự kiểm soát của chúng ta.

Tình yêu đích thực luôn bao gồm một sự chọn lựa. Nếu ai đó đáp lại với sự tử tế, chúng ta có thể có một mối quan hệ đầy ý nghĩa. Nếu họ khước từ những sự thể hiện lòng tử tế của mình, chúng ta có thể tiếp tục hy vọng rằng đúng thời điểm họ sẽ xoay lại và tiến về phía chúng ta thay vì đi xa khỏi chúng ta. Trong lúc này, thái độ của chúng ta là một thái độ yêu thương: Chúng ta mong ước điều tốt nhất đến với họ và tìm cách bày tỏ mong ước ấy với sự tử tế. Và chúng ta tin tưởng cả trong những lúc đen tối nhất rằng yêu thương là đã đủ.

Kính thưa quý thính giả,

Phát Thành Hy Vọng xin tạm chia tay quý thính giả thân yêu tại đây. Tuần sau, chúng tôi sẽ đơn cử một ví dụ hết sức cảm động về tình yêu của một người mẹ đối với đứa con nghiện ma túy của mình, một ví dụ về trường hợp khi sự tử tế bị khước từ thì người có tình yêu chân thật sẽ phản ứng như thế nào. Chúng tôi ước mong được quý thính giả tiếp tục theo dõi tiết mục đọc sách của chúng tôi, để cùng chúng tôi khám phá những bí quyết tuyệt vời trong một đời sống yêu thương chan hòa. Chúng tôi xin kính chúc quý thính giả một cuối tuần thật nhiều bình an và niềm vui bên gia đình cùng bạn bè. Mong gặp lại quý thính giả vào tuần sau.