Trong bài đặc biệt về Xuân, năm 2004 đăng trong báo Ngày Nay, (Houston Texas, USA) Nguyễn Ngọc Bảo cho rằng: Người đời thường bị quyến rũ bởi sự tương phản của mai: Tuy có thân và cành gầy guộc, có hoa mỏng manh, và mang hương thơm dịu dàng, thanh khiết nhưng ở bên trong mai là cả một sự kiêu dũng. Chính sự kiêu dũng này đã giúp mai vượt qua được mưa gió sương hàn của mùa đông để đơm hoa kết nụ khi xuân về. Các nhà nho xem mai là tấm gương cho loài người về sự hòa hợp giữa chữ Nhẫn và chữ Dũng. Đã kiêu dũng, có hương thơm, lại nở sớm nhất trong các loại hoa xuân nên mai được tôn phong địa vị ‘bách hoa khôi’. Mai được gộp chung với tùng và trúc thành bộ "tam hữu". Sư gộp chung này bắt nguồn từ sách Luận ngữ: "Ích giả tam hữu: hữu trực, hữu lượng, hữu đa văn". Người xưa thường ví von ba loại cây này là ngự sử mai, trượng phu tùng, và quân tử trúc. Ngoài ra, mai còn được kết hợp với lan, cúc, và trúc thành bộ tứ quý để biểu tượng cho bốn mùa xuân, hạ, thu, đông. Trong thơ văn, mai thường được dùng để ví von cho phẩm chất của người quân tử.

Cũng trong bài báo nầy, Nguyễn Ngọc Bảo cũng cho biết rằng theo sự phân tích của những chuyên gia Trung Hoa: Hoa mai có đến khoảng 250 loại khác nhau, hầu hết là hoa có năm cánh nhưng cũng có loại mai có đến cả trăm cánh, xếp thành nhiều tầng. Tuy nhiên, để đơn giản hóa, nhiều người chia mai thành 4 loại tùy theo màu sắc: hoàng mai (mai vàng), bạch mai (mai trắng), hồng mai (mai đỏ), và thanh mai (màu xanh nhạt). Tại nước ta, có hai loại đặc biệt thường được xếp riêng các loại mai khác là mai tứ quý và song mai. (1) Mai tứ quý là loại mai có 5 cánh mầu vàng nhưng thường được liệt vào loại hoa đỏ vì khi tàn, các cánh hoa rơi rụng rồi năm đài hoa đổi thành mầu đỏ, úp lại ôm lấy nhụy, trông giống như nụ hoa vừa nhú. Nhụy bên trong kết hạt rồi hạt to dần, đẩy 5 đài hoa bung ra trông như hoa mai đỏ vừa nở. Hạt ở giữa các cánh hoa có mầu xanh khi còn non và đổi sang mầu đen khi già. Vì vậy, mai tứ quý cũng được gọi là nhị độ mai, tức mai nở hai lần, trước vàng sau đỏ. Loại mai này được nhiều người ưa chuộng vì nở hoa quanh năm. (2) Song mai là giống mai đặc biệt có nhiều ở huyện Thanh Trì miền Bắc. Hoa có màu trắng, ra hoa và kết trái từng đôi nên được gọi là song mai. Ngoài ra, có một số hoa vẫn thường được liệt vào loài mai mặc dù không cùng họ với mai. Đó là nhất chi mai, mai mơ, và mai chiếu thủy. Tại miền Nam nước ta có nhất chi mai, màu đỏ hồng. Trong khi đó cũng có mai chiếu thủy là loại mai sống lâu năm, gốc to, cành nhánh nhiều, lá mọc thành đôi, và có hoa chùm nhỏ li ti màu trắng tuyền. Hoa luôn luôn hướng xuống dưới nên được gọi là mai chiếu thủy, loại mai nầy có hương thơm dịu dàng, thanh khiết.

Khi ngắm nhìn hoa mai, thi sĩ Trương Thuyết đời Đường đã cảm hứng, xuất khẩu thành thơ:

Khứ tuế Kinh Nam mai tự tuyết
Kim niên Kế Bắc tuyết như mai

Có nghĩa là

Năm xưa ở Kinh Nam (nay thuộc tỉnh Hồ Quảng) hoa mai trắng như tuyết.
Năm nay ở Kế Bắc (nay là Bắc Kinh) tuyết trắng như hoa mai.

Không giống như các giống mai vàng ở đất phương Nam, loại mai trắng ở Trung Hoa và miền Bắc nước ta có mùi hương dịu dàng, thanh khiết.

Vị quân sư của Lê Lợi, cũng là vị công thần khai quốc của nhà vua, đã ngắm hoa mai và sáng tác bài thơ tuyệt tác:

Ái mai, ái tuyết, ái duyên hà?
Ái duyên tuyết bạch, mai phương khiết

Có nghĩa là

Yêu mai, yêu tuyết bởi vì đâu?
Vì tuyết trắng, mai thơm và tinh khiết

Có một điều rất thú vị: hầu hết các loại mai trắng đều không phải là mai! Những loại mai trắng thường thuộc họ măng cụt, họ hoa hồng hoặc họ trúc đào. Nếu xét về phân loại thực vật thì ở Việt Nam chỉ có 2 loại hoa mai tiêu biểu là: Mai vàng và mai tứ quý. Cũng có loại mai nổi tiếng quý hiếm được gọi là mai ngự hay mai hương, ngày xưa được trồng ở Huế. Đây là loại mai mà vua chúa rất quý trọng, vì hoa này đẹp cách quý phái, năm cánh vàng tươi, nhụy trông như ngọc. Rất nhiều nghệ nhân trồng mai đã ra Huế để tìm nhưng tiếc là không còn nữa. Tại Sài gòn, người ta thấy xuất hiện mai vàng 24 cánh được đặt tên là mai Huỳnh Tỷ, mai Giáo và mai Cúc.

Nói đến hoa mai, tôi thiết nghĩ chúng ta cũng nên tìm hiểu ý nghĩa ẩn chứa của nó. Chẳng hạn như hoa anh đào biểu tượng cho vẻ đẹp của tâm hồn; hoa cẩm chướng biểu tượng tình yêu trong trắng, lòng trìu mến, cao quý của tình bạn; hoa hồng biếu tượng cho lòng ái mộ, niềm hạnh phúc, vinh dự.

Trong khi hoa mai nói đến sự cứng rắn, không chịu khuất phục. Hoa mai là biểu tượng tươi mới của ngày Tết Nguyên đán. Hoa mai có thể nở quanh năm, vì chỉ cần làm rụng lá thì nụ hoa sẽ xuất hiện. Tuy nhiên, chỉ có hoa mai nở trong dịp Tết mới mang được ý nghĩa sâu đậm. Màu vàng của hoa mai từ lâu được xem là màu hy vọng, tượng trưng cho sự giàu sang phú quý (vì cùng màu với vàng), hợp với niềm hân hoan chờ đón Tết đang rạo rực trong lòng người. Vì vậy, nếu trong nhà có hoa mai nở rộ trong ngày Tết thì niềm hân hoan lại càng dâng cao.

Lời của Chúa trong Thánh Kinh đề cập đến loài hoa như sau: "Đừng vì sự sống mình mà lo đồ ăn uống; cũng đừng vì thân thể mình mà lo đồ mặc. Sự sống há chẳng quí trọng hơn đồ ăn sao, thân thể há chẳng quí trọng hơn quần áo sao? Hãy xem loài chim trời: Chẳng có gieo, gặt, cũng chẳng có thâu trữ vào kho tàng, mà Cha các ngươi trên trời nuôi nó. Các ngươi há chẳng phải là quí trọng hơn loài chim sao? Vả lại, có ai trong vòng các ngươi lo lắng mà làm cho đời mình được dài thêm một khắc không? Còn về phần quần áo, các ngươi lại lo lắng mà làm chi? Hãy ngắm xem những hoa huệ ngoài đồng mọc lên thể nào; chẳng làm khó nhọc, cũng không kéo chỉ; nhưng ta phán cùng các ngươi, dẫu vua Sa-lô-môn sang trọng đến đâu, cũng không được mặc áo tốt như một hoa nào trong giống đó. Hỡi kẻ ít đức tin, loài cỏ ngoài đồng, là giống nay còn sống, mai bỏ vào lò, mà Đức Chúa Trời còn cho nó mặc đẹp thể ấy thay, huống chi là các ngươi! Ấy vậy, các ngươi chớ lo lắng mà nói rằng: Chúng ta sẽ ăn gì? Uống gì? Mặc gì? Vì mọi điều đó, các dân ngoại vẫn thường tìm, và Cha các ngươi ở trên trời vốn biết các ngươi cần dùng những điều đó rồi. Nhưng trước hết, hãy tìm kiếm nước Đức Chúa Trời và sự công bình của Ngài, thì Ngài sẽ cho thêm các ngươi mọi điều ấy nữa. Vậy, chớ lo lắng chi về ngày mai; vì ngày mai sẽ lo về việc ngày mai. Sự khó nhọc ngày nào đủ cho ngày ấy" (Mathiơ 6:25-34)

Chúa dạy chúng ta đừng lo âu. Bởi vì lo âu chẳng những gây phiền não cho đời sống ta, mà còn ảnh hưởng đến người thân. Lo âu gây ra chứng mất ngủ làm hại cho sức khỏe, hủy diệt đức tin vào Chúa. Lo âu sẽ dẫn đến nhiều điều rắc rối khác.

Quý vị có đang lo âu không? Tôi thiết tưởng rằng đã là con người ai cũng phải lo. Những người ít học lo vì họ không có đủ sự hiểu biết để sống trong niềm vui. Những người học thức cũng lo vì họ biết quá nhiều! Những người nghèo lo vì họ sống trong sự thiếu thốn, sợ lạnh, sợ đói. Trong khi đó người giàu cũng lo vị họ sợ tài sản mình bị mất! Những người già lo âu bởi vị họ lo sợ cái ngày mình phải đối diện với sự chết còn những người trẻ thì sợ mình phải đối diện với những khó khăn của cuộc sống.

Theo nghiên cứu của các nhà tâm lý thì 40% của những điều ta lo sẽ chẳng bao giờ xảy ra, 30% sự lo âu, lo lắng khác đến từ những điều đã xảy ra rồi! Mà việc đã xảy ra rồi, thì thuộc về quá khứ, là điều chúng ta không còn gì phải lo. 12% nỗi lo vì sợ người khác lên án, chỉ trích mình, mà thật ra người ta đâu có rảnh mà dòm ngó ta? 10% nỗi lo nữa là sự lo cho sức khỏe ta, cũng là điều không thể xảy ra. Chỉ có 8% của những lo âu mới thật sự xảy ra, như vậy chúng ta đã dành quá nhiều, đến 92% của những mối lo những điều không thể xảy ra!

Chúa Cứu Thế Jesus đưa ra giải pháp để thắng được sự lo âu: Thay vì lo lắng thì hãy nhìn vào sự chu cấp kỳ diệu của Chúa qua hình ảnh của loài chim và hoa: Chim nhảy múa, ca hát. Hãy nhìn vào hoa huệ với màu sắc rực rỡ, hương thơm ngào ngạt, với vẻ xinh đẹp cao sang của chúng. Sau khi ngắm nhìn loài chim, chiêm ngưỡng loài hoa, chúng ta nhìn lại chính mình, thấy mình giá trị và cao trọng hơn chúng dường bao! Dầu loài người mình tội lỗi, xấu xa, nhưng Chúa đã yêu thương ta nên đã giáng trần để chết thế tội ta, đồng thời ban cho ta đời sống mới, vượt lên mọi sự lo âu. Chúa phán rằng: Trước hết các con phải tìm kiếm Đức Chúa Trời để được Ngài tha tội và ngự trị trong lòng, Ngài sẽ cung cấp đầy đủ mọi nhu cầu cho các con. (Mathiơ 6:33)

Rất mong nhân dịp xuân về, khi mai vàng tươi nở báo hiệu ngày Tết đến, quý vị dâng lên Đấng ban mùa xuân, tạo ra các loài hoa, lòng tri ơn. Rất mong ngay giờ nầy quý vị mời Chúa Cứu Thế Jesus ngự trị tâm hồn, làm Cứu Chúa, làm Chủ đời sống quý vị.